Tìm hiểu liệu pháp xạ trị trong điều trị ung thư

Bên cạnh hóa trị liệu, xạ trị cũng là một phương pháp điều trị ung thư khá phổ biến. Rất nhiều người chưa biết xạ trị là gì. Đặc biệt, hiện nay số người bệnh ung thư đang tăng rất nhanh, độ tuổi người mắc bệnh ung thư mở rộng hầu như không chừa một ai từ trẻ nhỏ cho đến người già, từ người giàu cho đến người nghèo.

Một điều hết sức đau lòng là đa số các bệnh nhân khi phát hiện bệnh thường ở những giai đoạn sau, khó chữa trị, có khi không thể chữa trị. Nguyên nhân vì bản thân họ không thể tự phát hiện ra bệnh tình, nhất là ở giai đoạn đầu hầu như ít ai chú ý đến biểu hiện đơn giản của bệnh lý.

KenKo xin cung cấp cho các bạn đọc một số thông tin về triệu chứng bệnh ung thư và tìm hiểu về phương pháp xạ trị đang được áp dụng phổ biến hiện nay.

Triệu chứng bệnh ung thư như thế nào?

  • Triệu chứng bệnh ung thư rất đa dạng, có nhiều biểu hiện khác nhau tùy theo từng vị trí, loại mô và độ lan rộng của khối u.
  • Thường xuất hiện một khối u hoặc những thay đổi ở da, tình trạng tắc nghẽn, chảy máu đường thở, đường ruột, đường tiểu, các triệu chứng suy yếu tim, phổi và não.
  • Khối u chèn ép thần kinh gây ra các rối loạn thần kinh và nhiều biểu hiện đau đớn. Một số khối u sản xuất nội tiết tố gây các biến chứng và hậu quả trên những cơ quan nằm xa khối u.
  • Sụt cân là một triệu chứng mà người bệnh thường gặp phải.

Tóm lại thì ung thư có nhiều triệu chứng khác nhau, khi các bất thường kéo dài chúng ta nên đi khám bác sĩ. Chuẩn đoán càng sớm để có cơ hội được chữa khỏi hoàn toàn.

Các triệu chứng phổ biến  như sau:

  • Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân
  • Vẩy, đau, loét da không lành sau 3 tuần
  • Nốt ruồi to lên, chảy máu hoặc ngứa
  • Nhức đầu dữ dội, tái đi tái lại
  • Nuốt khó
  • Khàn tiếng kéo dài
  • Ho đàm lẫn máu
  • Đau bụng kéo dài
  • Thay đổi hình dạng kích thước tinh hoàn
  • Tiểu máu không kèm đau
  • Thay đổi thói quen đi đại tiện
  • Khối u vú hoặc thay đổi hình dạng vú
  • Chảy máu hoặc tiết dịch núm vú
  • Chảy máu âm đạo giữa các kỳ kinh nguyệt hoặc sau mãn kinh

Còn rất nhiều biểu hiện khác tùy từng cơ địa mỗi người, có những người vào những giai đoạn mới phát bệnh không có biểu hiện bệnh lý hay biểu hiện không rõ ràng.

Để điều trị ung thư, ngày nay có rất nhiều cách nhưng chủ yếu vẫn là phẩu thuật loại bỏ và truyền chất chống ung thư được gọi là hóa trị, ngoài ra còn sử dụng thêm một kỹ thuật phổ biến đó là xạ trị.

XEM NGAY:  Tôi nên ăn gì phòng chống ung thư tốt nhất

Xạ trị là gì?

Xạ trị là một kỹ thuật điều trị hiện đại mà không cắt da, cơ quan bên trong. Bằng bức xạ ion hóa để tiêu diệt tế bào ung thư trong vùng chiếu tia xạ, phương pháp này làm tổn thương chất liệu gen của tế bào u làm cho các tế bào u mất khả năng phân chia, phát triển.

Mặc dù xạ trị làm tổn thương các mô bình thường, nhưng thường người ta điều chỉnh liều tia thích hợp để các tế bào bình thường có thể phục hồi được.

Khi nào cần xạ trị

– Xạ trị có thể được áp dụng riêng lẻ để tiêu diệt các tế bào ung thư trong một số ung thư như ung thư thanh quản, carcinôm tế bào gai và carcinôm tế bào đáy (2 loại ung thư da), carcinôm cổ tử cung, ung thư hạch bạch huyết.

– Xạ trị còn có thể kết hợp như là điều trị hổ trợ với các liệu pháp chống ung thư khác. Ví dụ như trong trường hợp ung thư vú, sau khi phẫu thuật cắt bỏ trọn khối ung thư, xạ trị được áp dụng để tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại.

– Xạ trị còn được sử dụng để làm giảm kích thước khối ung thư, nhằm làm giảm bớt tạm thời các triệu chứng của một ung thư ở giai đoạn hết khả năng điều trị. Chẳng hạn làm giảm nhức đầu và yếu liệt do u não…

Xạ trị khác hóa trị như thế nào

Hóa trị và xạ trị đều có mục đích là loại bỏ các tế bào ung thư và hỗ trợ các phương pháp khác trong việc thu nhỏ khối u, tiêu diệt các khối u còn sót lại. Tuy nhiên, có một số điểm khác nhau giữa hóa trị và xạ trị như sau:

– Hóa trị là phương pháp sử dụng hóa chất để tiêu diệt các tế bào ung thư. Hóa trị là liệu pháp “toàn thân” – hoạt động trên toàn cơ thể để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh. Các loại thuốc được sử dụng sẽ được thay đổi tùy thuộc vào loại và giai đoạn ung thư cũng như tuổi tác và sức khoẻ của bệnh nhân. Mục tiêu của hóa trị liệu là để ngăn chặn sự lây lan của ung thư đến các bộ phận khác của cơ thể.

– Xạ trị hay còn gọi là liệu pháp bức xạ là phương pháp sử dụng các hạt hoặc sóng năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ung thư. Bức xạ được đưa vào cơ thể bằng cách sử dụng các thiết bị đặc biệt. Bức xạ cũng có thể ảnh hưởng đến tế bào khỏe mạnh, tuy nhiên, các tế bào bình thường có thể tự sửa chữa, trong khi tế bào ung thư thì không thể.

Xạ trị và hóa trị đều có những tác dụng phụ nhất định, tùy thuộc vào loại thuốc điều trị và loại ung thư. Nhìn chung, chúng đều mang đến cho người bệnh cảm giác rất mệt mỏi.

Ung thư nào được chẩn đoán xạ trị

Mục tiêu của phương pháp xạ trị là điều trị khỏi, kiểm soát hoặc giảm nhẹ bệnh ung thư. Với các trường hợp có khối u to, bệnh nhân cần được xạ trị trước để làm nhỏ khối u. Hoặc xạ trị sau phẩu thuật nhằm tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại. Bên cạnh đó, phương pháp xạ trị còn áp dụng cho mục đích để loại bỏ các triệu chứng chảy máu hay tắc các cơ quan nội tạng.

XEM NGAY:  6 dấu hiệu ung thư da có thể bạn chưa biết

Thông thường, xạ trị ung thư ở giai đoạn đầu, giai đoạn 1, 2, đầu giai đoạn 3 có thể có mục tiêu là chữa khỏi ung thư. Ở ung thư giai đoạn sau giai đoạn 3, giai đoạn 4 (giai đoạn cuối) mục tiêu của xạ trị thường là kiểm soát và giảm nhẹ bệnh.

Xạ trị thường được các bác sĩ chỉ định sử dụng cho một số bệnh ung thư sau:

  • Ung thư vòm họng
  • Ung thư gan
  • Ung thư phổi
  • Ung thư máu
  • Ung thư tiền liệt tuyến
  • Ung thư xương
  • Ung thư cổ tử cung
  • Ung thư trực tràng
  • Ung thư tuyến giáp
  • Ung thư dạ dày
  • Ung thư đại tràng
  • Ung thư thực quản
  • Ung thư thực tràng

Bệnh ung thư dạ dày, ung thư vòm họng, ung thư cổ tử cung…  có thể điều trị bằng phương pháp xạ trị giai đoạn sớm. Hoặc các u bướu được phát hiện ở giai đoạn sớm có thể xạ trị mà không cần phẫu thuật.

Bênh cạnh đó, với những bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối, áp dụng phương pháp này cho việc giảm các cơn đau, ngăn chặn sự hình thành các tế bào mới. Và trong điều kiện bệnh nhân hồi phục tốt thì cơ hội khỏi bệnh vẫn rất cao. Ví dụ như ung thư vú điều trị bằng xạ trị thì cơ hội sống rất lớn cho người bệnh.

Xạ trị như thế nào

Để thực hiện xạ trị, người ta có thể sử dụng máy đặt bên ngoài, chiếu và cơ thể gọi là xạ trị ngoài, dùng cụng cụ đặt chất phóng xạ vào bên trong cơ thể gọi là xạ trị trong (còn gọi là xạ trị áp sát). Quyết định kiểu xạ trị nào là tùy theo loại ung thư, giai đoạn của bệnh, khoảng cách từ cơ thể đến nguồn xạ trị, thể trạng bệnh nhân. Đa số bệnh nhân xạ trị đều sử dụng xạ trị ngoài, chỉ có một vài loại bệnh có thể sử dụng vừa xạ trị ngoài vừa xạ trị trong, hoặc xạ trị toàn thân.

xạ trị ung thư
xạ trị điều trị ung thư

Khi xạ trị trong, do nguồn phóng xạ đặt trong cơ thể nên bệnh nhân phải nằm lại bệnh viện  một thời gian, trong thời gian đó người bệnh phải nằm cách ly với mọi người xung quanh, và nên nhớ nguồn phóng xạ chỉ có ở chổ đặt, các vị trí khác trong cơ thể không bị ảnh hưởng.

Khi xạ trị toàn thân, do thuốc đi vào trong cơ thể, sau đó sẽ bài tiết phóng xạ ra mồ hôi, nước bọt, nước tiểu, vì vậy cần phải cách ly mọi người xung quanh một thời gian cho đến khi chất phóng xạ thải ra hết.

XEM NGAY:  Chống ung thư tự nhiên: Chữa lành ung thư vú lần 2

Liều hấp thu phóng xạ của cơ thể được gọi là liều xạ trị. Trước năm 1985 liều xạ trị tính bằng “rad”, hiện nay sử dụng “Gray” viết tắt là Gy, 1 Gy = 100rad

Tùy vào mô ung thư, loại ung thư nào mà bác sĩ có cách tính liều thích hợp.

Hiện nay xạ trị với nhiều máy móc hiện đại, kỹ thuật tân tiến có thể thay thế phẫu thuật ở một số vị trí đặc biệt mà phẫu thuật kinh điển không làm được.

Vì sử dụng tia xạ nên xạ trị cũng có một số tác dụng phụ, bất lợi nhất định, không thể tránh khỏi

Xạ trị và tác dụng phụ

Tác dụng phụ trong quá trình xạ trị có thể gây tổn thương cấp tính và mạn tính mô lành xung quanh mô bệnh.

Tác dụng này khác nhau ở từng bệnh nhân, trong đó cảm giác mệt mỏi là phổ biến nhất. Tác dụng phụ cấp tính thường gặp là đau rát da quanh vùng xạ. Các cảm giác này sẽ biến mất dần khi liệu trình xạ trị kết thúc. Dù vậy không phải tất cả bệnh nhân đều bị tác dụng phụ, điều này có thể liên quan đến tiền sử bệnh, cấu tạo gene và thói quen sinh hoạt.

buồn nôn do điều trị ung thư
Buồn nôn là một trong những triệu chứng do tác dụng phụ của điều trị ung thư

Để giảm tác dụng phụ trong quá trình điều trị xạ trị, người bệnh có thể áp dụng nhiều liệu pháp thích hợp như massage, châm cứu, chế độ dinh dưỡng, thực phẩm bổ sung như Curcumin, Fucoidan, Agaricus,…

Xạ trị xong có cần cách ly không

Để trả lời bệnh nhân xạ trị có cần cách ly không cần xác định bệnh nhân được xạ trị dưới hình thức nào. Tùy hình thức xạ trị khác nhau mà có thể có những ảnh hưởng khác nhau đối với người thân và yêu cầu cách ly khác nhau:

Nếu bệnh nhân được xạ trị bên ngoài, sử dụng năng lượng bức xạ để chiếu vào vùng xạ: những bệnh nhân thuộc nhóm này không phải nguồn bức xạ nên không cần phải cách ly với những người xung quanh.

Nếu bệnh nhân được xạ trị áp sát hoặc sử dụng các loại thuốc phóng xạ qua đường tiêm, đường uống thì những bệnh nhân này là nguồn phóng xạ và cần cách ly với những người xung quanh. Những bệnh nhân này thường sẽ cần cách ly tại bệnh viện một thời gian, sau khi được đánh giá là an toàn thì mới cho người khác tiếp xúc. Đặc biệt cần cách ly phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ khỏi những bệnh nhân nhóm này.

Hầu hết các bệnh viện không cho phụ nữ có thai hoặc trẻ nhỏ hơn 18 tuổi được thăm những bệnh nhân mang nguồn phóng xạ, ngoài ra khách viếng thăm sẽ phải ngồi xa ít nhất 1,8m trong khoảng thời gian giới hạn 10-30 phút mỗi ngày.

Mong thông tin trên có thể cung cấp cho đọc giả phần nào hiểu thêm về biểu hiện ung thư và phương pháp chữa trị bằng xạ trị nhằm giúp người đọc có thể bảo vệ bản thân và có cái nhìn mới lạc quan hơn khi tiếp nhận quá trình trị liệu.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0937 167 062